Dr. Fzt. Engin Pülüm
- ileriyastafizyoterapi@gmail.com
- 0505 349 56 23
- Hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirme platformu
İnsan bedeninin 20’li yaşların ortasından itibaren fiziksel gelişimi yavaşlar ve durur. Özellikle kas-iskelet sistemimiz, dışarıdan ek çaba olmadığı takdirde, gerileme moduna geçer. Her yıl kas ve kemik kütlemizden %1’i civarında kayıplar yaşanmaya başlar. 40’lı yaşlara kadar fiziksel olarak aktif bir hayat sürdüğümüz için bu kayıpları telafi edebiliriz ya da bu kayıplar günlük yaşamda sorun oluşturacak düzeye ulaşmaz.
Kadınlarda özellikle menopoz, erkeklerde emeklilikle birlikte, aktif çalışma hayatından ayrılma sonrası kas kaybı hızlanır. Yani sarkopeninin (kas erimesi) öncelikli nedeni ileri yaş ve hareketsizliktir. Sarkopeni 60-70 yaş arasında %5-13 arasında görülürken, 70-80 yaş arasında %11-50 oranında görülür.
Beslenme, ek hastalıkların varlığı, günlük yaşamdaki hareketlilik düzeyi gibi diğer sebepler de sarkopeninin gelişmesinde önemli bir rol oynar. Sarkopeni, yaşam kalitesini düşürürken, düşme, kırıklar ve sakatlıklara da neden olabilir. Sarkopeni, kas kaybı, günlük yaşamdaki fonksiyonelliğin azalması ve düşme riskinin artışı ile kendini gösterir.
Sarkopeni tanısının konması oldukça zordur. Özellikle, şişman ileri yaş kişilerde kas doku kaybının fark edilmesi kolay değildir. Bu nedenle günlük yaşamdaki fonksiyonelliğin azalması, düşmeler, kavrama kuvvetinin zayıflaması ve yürümenin yavaşlaması gibi bulgular sarkopeni için önemli ön göstergelerdendir.
Sarkopeninin hem önlenmesinde hem de kırılganlık düzeyine gelmeyen kişilerde kas kaybı sürecinin geri döndürülmesinde en önemli ve etkin uygulama egzersizdir. Amaç, sarkopeni tanısı konma düzeyine gelmeden önce bunun farkına varmak ve buna karşı önlem almaktır. Sarkopeni düzeyine gelmiş hastanın kas kaybının geri döndürülmesi oldukça zordur.
Kalp-damar ve solunum sistemini geliştiren, yürüyüş, yüzme, pilates gibi egzersizlerin olduğu egzersiz programına ek olarak ağırlık kaldırma ve kuvvetlendirme egzersizleri de programa dahil edilmelidir. Buna ek olarak, diyete yeterli miktarda protein eklenmelidir.
Düzenli olarak yapılan egzersiz ve ağırlık çalışmaları ile ileri yaşlara kadar, günlük yaşamda bağımsız ve işlevsel kalmak mümkündür. Bunun tersi de, yaş ilerledikçe hızlı bir kas ve kemik kaybı (osteoporoz) süreci ile bakıma muhtaç bir yaşlılık tablosudur.
Yalnızca ileri yaşta değil, her yaşta düzenli egzersiz yapmak sizi birçok hastalıktan korurken, uzun, sağlıklı ve keyifli bir yaşam sürmenize de katkı sağlar.