Dr. Fzt. Engin Pülüm
- ileriyastafizyoterapi@gmail.com
- 0505 349 56 23
- Hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirme platformu
El parmakları, bükme ve açma hareketlerini tam bir hareket aralığında serbestçe gerçekleştirebilir. Bu hareketler, kas gücünün yanı sıra tendonların içinden geçtiği kasnak benzeri yapılar sayesinde mümkün olur.
Tetik parmak genellikle üçüncü veya dördüncü parmağın kasnağının iltihaplanması ve daralması sonucu oluşur. Başparmakta meydana geldiğinde “tetik başparmak” olarak adlandırılır. Tendon kılıfı ile tendonlar arasındaki boyut farkı, iki yüzey arasında sürtünmeye yol açarak kayma mekanizmasında bozulmalara ve zamanla iltihaplanmaya neden olabilir.
Tetik parmak genellikle 50-60 yaş aralığında görülür ve kadınlarda erkeklere göre yaklaşık altı kat daha sık ortaya çıkar. Genel toplumda görülme sıklığı %2-3 civarındayken, diyabetli bireylerde bu oran %10’a kadar çıkabilir. Tetik parmak aşağıdaki hastalıklarla birlikte de görülebilir:
– Karpal tünel sendromu
– De Quervain hastalığı
– Hipotiroidizm
– Romatoid artrit
– Böbrek hastalıkları
– Amiloidoz
Tetik parmağın nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte, çok faktörlü bir sürecin rol oynadığı düşünülmektedir.
Belirtiler
– Tetik parmak başlangıçta ağrısız bir tıklama sesiyle kendini gösterebilir. Zamanla şu belirtiler ortaya çıkabilir:
– Özellikle sabahları sertlik ve şişlik
– Parmağı düz hale getirmek için pasif kuvvet gerektiren kilitlenmeler
– Eğik pozisyonda kilitlenme ve ardından ani düzleşme
– Bükme/açma hareketlerinde kısıtlılık
– Parmağın tabanında ağrılı nodül
– Avuç içine veya parmak ucuna yayılan ağrı
Tedavi Yöntemleri
1. Aktivite Değişikliği
İlk adım, semptomları artıran hareketlerden kaçınmaktır.
2. Atelleme
Parmak hareketlerini sınırlandırmak amacıyla kullanılan gece atelleri, özellikle hafif ve orta şiddetteki olgularda etkilidir. Altı hafta boyunca gece ateli kullanan 1. ve 2. derece tetik parmak hastalarının %55’inde semptomların üç ay içinde gerilediği gösterilmiştir.
3. Kortikosteroid Enjeksiyonları
Tendona uygulanan steroid enjeksiyonları, iltihabı azaltarak tendonun kayganlığını artırır. Ameliyata kıyasla daha düşük maliyetli ve daha az komplikasyonludur. Ancak her hastada etkili olmayabilir.
4. Egzersizler
Özellikle cerrahi sonrası aşağıdaki egzersizler önerilir:
– Parmak blokajı: MCP eklemi sabitlenerek PIP ve DIP eklemlerinin bükülmesi çalıştırılır.
– Tendon kaydırma egzersizleri: Her eklemin izole olarak çalıştırılmasıyla tendon hareketliliği desteklenir.
– Aktif hareket aralığı egzersizleri: Parmaklar yana açılır ve birleştirilir; kas gücü ve koordinasyon artırılır.
5. Cerrahi Tedavi
Açık Cerrahi Teknik: Tüm diğer tedaviler başarısız olduğunda uygulanır. Düşük komplikasyon oranıyla etkili sonuçlar sağlar. Kasnağın doğrudan görülmesi sinir hasarı riskini azaltır.
Endoskopik Cerrahi Teknik: Kasnak endoskop yardımıyla kesilir. Daha kısa sürede tamamlanır, iyileşme daha hızlıdır ve yara izi minimaldir.
Sonuç olarak; tetik parmak, el fonksiyonlarını ciddi şekilde kısıtlayabilir. Erken tanı ve uygun tedaviyle bu sorun genellikle kısa sürede kontrol altına alınabilir. Parmak hareketlerinde ağrı, takılma ya da kilitlenme hissedildiğinde bir sağlık kurumuna başvurulması önemlidir.