Dr. Fzt. Engin Pülüm
- ileriyastafizyoterapi@gmail.com
- 0505 349 56 23
- Hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirme platformu
Yürürken ayaklar, vücudun ağırlığını arkadan öne doğru taşıyacak şekilde hareket eder. Ayak bileği eklemi, vücudun bütün yükünü ayaklar aracılığıyla yere aktarırken, hem eklem ön-arka yönde yeterli açılarda hareket etmeli hem de yanlara doğru küçük değişimleri kontrol edebilmelidir.
Burada en önemli nokta, bileğin dışa doğru aşırı bükülmesinin kontrolüdür. İçteki kemiğin boyu dış tarafa göre daha yüksek olduğundan burkulmalar genellikle dışa doğru gerçekleşir. Normalde, yeterli kas kuvveti ve dengeye sahip, alçak taban ayakkabı giyen kişilerde burkulma kolay kolay gerçekleşmez.
Ayak bileği burkulmalarının sınıflandırması şöyledir:
1. Derece Burkulmalar: Bir veya daha fazla bağın ve çevre dokunun gerilmesi sonucu oluşur. Hafif bir ağrı ve hassasiyet vardır, şişme çok azdır veya yoktur. Eklemde herhangi bir anormal hareket mevcut değildir.
2. Derece Burkulmalar: Bir veya daha fazla bağın bir bölümü yaralanmıştır. Ağrı, hassasiyet ve şişme vardır. Bununla birlikte birkaç dakika veya daha fazla süren, eklemde fonksiyon kaybı görülür. Eklemde hafif bir hareket anormalliği görülebilir. Hasta normal olarak yürümekte zorluk çekebilir ve yürürken yaralanan tarafı kollar.
3. Derece Burkulmalar: Bir veya daha fazla bağın tümüyle zedelenmesi sonucu oluşan, eklemin sabit olamaması durumudur. Aşırı derecede ağrı, hassasiyet, fonksiyon kaybı ve hızlı gelişen şişme görülür.
Burkulma meydana geldiğinde basitçe yapılması gerekenler şunlardır;
– Koruma: Ayak bileğini hareketsiz hale getirmek iyileşmeyi hızlandırır ve ayrıca oluşabilecek yeni yaralanmaları önler.
– Dinlenme: Doku iyileşmesini sağlar. Ağrı, rahatsızlık ve şişme yaratabilecek her türlü aktiviteden kaçınılmalıdır.
– Buz tedavisi: Ağrıyı, adale spazmını, şişmeyi ve dokudaki hasarı azaltmak için kullanılır.
– Kompresyon: Kompres (baskı) tedavisi şişmeyi azaltmak ve önlemek için, sargılar, buz bandajları ve kompres bandajları kullanılarak yapılır.
– Yükseltme: Burkulan tarafın yukarı kaldırılmasıdır. Amaç, şişme miktarını azaltmak için uzvun kalp seviyesinin üzerine yükseltilmesidir.
Ayak bileği burkulmalarından korunma yollarına bakarsak;
– Düz, yumuşak ve alçak tabanlı yürüyüş ayakkabısı kullanılmalıdır.
– Spor veya egzersize başlamadan önce kasları ısıtmak ve esnetmek gerekir.
– Yalnızca beton ve asfalt gibi düz zeminlerde değil, toprak, taşlık gibi düzgün olmayan zeminlerde de yürüyüşler yapılmalıdır.
– Yaş ilerledikçe, ayakta denge egzersizleri de egzersiz programına eklenmelidir.
– Bacak ve ayaklardaki kuvvet kaybına karşı bu kaslar kuvvetlendirilmelidir.
– Eğer tekrarlayan burkulmalar varsa, bunun için fizyoterapi almalı ve gerekliyse ortez kullanılmalıdır.
Ayak bileği burkulmaları kırık veya uzun süreli yürümenin ortadan kalktığı durumlara yol açabilir. Özellikle ileri yaşta, dikkat edilmediğinde günlük yaşamdaki bağımsızlığı tehdit edebilecek seviyelere gelebilir. Bizim gibi hala yol ve kaldırım yapmayı bilmeyen ülkelerin vatandaşları bu konuda daha dikkatli davranmalıdır.
Basit gibi görünen ve ciddiye alınmayan ayak bileği burkulmaları, özellikle ileri yaşlarda başınıza büyük sorunlar açabilir. Bunun farkında olmalı ve risk varsa bu konuda önlem almalısınız.