Dr. Fzt. Engin Pülüm
Kelime anlamı olarak hobi; kişinin işi, meslek çalışması, asıl uğraşı dışında, dinlendirici bir iş olarak yaptığı, oyalayıcı şey. Türkçesi için uğraşı, meşguliyet kavramlarını kullanıyoruz. Hobinin bizdeki karşılığı biraz yavan ve sığ kalıyor ve bu kelimeler tam olarak hobinin karşılığını veremiyor. “Hobi” kelimesinde, keyif alarak üretmek, dinlenerek çalışmak ve oyun var.
20. yüzyılda, oyunun insan gelişiminde oynadığı önemli rol hakkında kapsamlı araştırmalar yapıldı. Çocukluktan sonra birçok yetişkin için de oyun, hobi ve spor yaşam boyu devam eder. Dahası, yaşlanma ve toplum üzerine yapılan çalışmalar, sağlıklı yaşlanmada hobilerin değerini desteklemektedir.
Kısaca hobi tiplerine bakalım:
– Biriktirmek (pul, taş, pipo…)
– Tamirat ve kurcalama (küçük araba yapmak, kıyafet, yemek yapmak… )
– Etkinliklere katılmak (Doğa yürüyüşleri, balıkçılık, bisiklet turları…)
– Sanatsal etkinlikler (fotoğrafçılık, yontma, şarkı söylemek…)
– Spor ve oyunlar
Aynı çocuklarda olduğu gibi, bir hobi ile uğraşmak bizi mutlu eder, dış dünyayı ve zamanı unutturur. Hobi için zaman bulmakta zorluk çekmediğimiz gibi bundan maddi bir kazanç da elde etmeyi düşünmeyiz. Hobi, oyun ve keyifle yapılan sporlar, bizi bir akışa sokar. Bu etkinliklerde odaklanma sorunu yaşamayız, yorulmayız ve bu sırada beynimiz mutluluk verici maddeler salgılar. Oluşan fiziksel yorgunluk da metabolizmamızda sıkıntı oluşturmaz.
Son yıllarda pek çok genç, çok iyi üniversitelerden mezun olmalarına karşın, asıl mesleklerini bırakıp, hobilerinin peşinden koşuyorlar. Hobilerini asıl meslekleri haline getirerek, geçimlerini buradan sağlayabiliyorlar. Bu, aslında bir çoğumuzun ütopyası ama o başka bir yazının konusu…
Peki, işin ileri yaş kısmı için ne söyleyebiliriz. Özellikle, yoğun bir iş hayatından ayrılarak emekli olanlar için hobiler yaşamsal değerde önemli olabilir. Çünkü, günde sekiz saatimizi verdiğimiz, uyanık olduğumuz zamandaki fiziksel, zihinsel aktivitenin ve sosyalleşmenin büyük çoğunluğunu kapsayan büyük bir zaman dilimi bir anda boşa çıkar.
Buna ek olarak, emeklilikte ve ileri yaşta pek çok sosyal rolümüz de kaybolur gider. Ebeveynlik, iş arkadaşı ve çalışan gibi önemli rollerin kaybı da sosyal yerimizi sorgulamamıza yol açabilir. Bu dönemde ileri yaştaki kişi, başta depresyon, sonrasında fiziksel ve zihinsel kayıplar gibi birçok sağlık sorununa yatkın hale gelir. Hatta, bazı kişiler bununla başa çıkamayıp iş hayatına geri dönerler.
Eğer, gençliğimizden getirdiğimiz ve düzenli olarak yaptığımız bir hobimiz yoksa, hobi edinmenin tam zamanıdır.
Hobi, boş iş veya yaşlıyı oyalamak değildir. Yeni bir iş ve kariyere dönüşebilecek kadar potansiyeli olan ve keyifle yapılan bir uğraştır. Öncelikle, yapmamız gereken, kendimize uygun bir hobiyi belirlemektir. Bunun için, sizi iyi tanıyan çevrenizdeki insanlardan da fikir alabilirsiniz. Hobinizi belirlendikten sonra, eğer gerekiyorsa halk eğitim veya kurslardan temel eğitimi edinip, küçük üretimlere de başlayabilirsiniz.
Buraya kadar söylediklerim, şu anda size çok abartılı gelebilir. Sağlıklı ve yeterince boş vaktiniz varsa, yalnızca bir defa hobi edinmeyi deneyin, sonuçlarına inanamayacaksınız.
Metabolizmanın fiziksel, zihinsel ve sosyal olarak pasifleşmesi sağlığınızın hızlıca kötüleşmesine yol açar. İşte, hobi edinmek, tek başına fizyolojimizin ihtiyacını karşılayabilecek potansiyele sahiptir. İleri yaşta gelişmesini beklediğimiz pek çok sağlık sorununu hobi edinerek yavaşlatabilir veya geciktirebilirsiniz.