Dr. Fzt. Engin Pülüm
- ileriyastafizyoterapi@gmail.com
- 0505 349 56 23
- Hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirme platformu
İnme geçiren ve hastaneden taburcu olan yakınınız için en kısa sürede yapmanız gereken 5 şey nedir?
1. Oturtun
İster destekli ister desteksiz mutlaka bir an önce hastanızın oturmayı geri kazanması gerekir. Bu nedenle hastanın sık sık oturması önemlidir. Oturma pozisyonundayken hastanızın ayakları aşağıya sarkmamalı ve yere tam temas etmelidir. Bağımsız oturma ile, hızlıca zayıflamaya başlayan gövde kaslarındaki atrofiyi (erimeyi) durdurabilirsiniz. Öte yandan, hasta bütün gün düz tavana bakar, iletişim halinde olamaz ve çevresinde olan bitenlerle ilgili bilişsel bir veri girişine sahip olamaz, bu da hastanın bilişsel olarak geri gitmesini, yani demans riskini de arttırır.
2. İletişimi felçli taraftan yapın
Genellikle felç geçiren hastalar, felçli tarafa bakmama, başını o tarafa çevirmeme eğilimindedir. Siz tam tersine, olabildiğince hastanın felçli tarafından konuşun ve o taraftan yemeğini yedirin. Eğer yatağının bir tarafı duvara bakacaksa, sağlam tarafı duvara, felçli tarafı odaya bakacak şekilde yatırın. Böylece, hasta felçli taraftan daha fazla girdiye maruz kalır ve bu da bilişsel iyileşmesine katkı sağlar.
3. Omuz askısı kullanın
Akut dönemde felçli tarafın omuz kasları çalışmadığı ve kaslardaki normal tonus da kaybolduğu için omuz başı normalde olması gerektiği yuvadan aşağı doğru sarkar. Elinizle de kontrol ettiğinizde burada 0,5-1 cm civarı bir aralık hissedebilirsiniz. Hem hastanın omuz ağrısını azaltmak hem de buradaki tendonların yaralanmasını önlemek için, omuz askısından hastanız fayda görecektir. Omuz askısını yatarken takmanıza gerek yok, oturur ve ayakta pozisyonunlarında kullanmanız yeterlidir.
4. Pozisyonlayın
Pozisyonlamadaki amaç; hem hastanın yük binen kemik çıkıntılarında yara açılmasını önlemek hem de ayak bileği ve kolda yeni deformitelerin oluşmasını önlemektir. Pozisyonlamada yapacaklarınız kısaca şunlardır;
– Hastanın yatağı kuru ve çarşafı düz olmalıdır, havalı yatak kullanılabilir.
– 3 saatte bir sağlam taraf omuz üstüne, yüz yukarı ve yüz aşağı yatırılabilir, felçli omuz üstüne yatırılmamalıdır.
– Her pozisyonda ayak bileği rulo havlu gibi yumuşak malzemelerle veya atel ile 90⁰’de kalması sağlanmalıdır.
– Kemik çıkıntıları (dirsekler, omuzlar, sırt, kuyruk sokumu ve topuklar) sık sık kontrol edilmeli, kızarıklık varsa önlem alınmalı ve cilt nemli tutulmalıdır.
5. Acil fizyoterapist
İnmeli hastalarda en hızlı iyileşme ilk altı ayda görülür. Hastanızın klinik durumu sabitlendikten sonra evde veya bir kurumda haftada 3 günden az olmamak kaydıyla hızlıca fizyoterapi alması gerekmektedir ve aile tarafından da fizyoterapistin verdiği egzersizler ve ödevler düzenli bir şekilde uygulanmalıdır. Her ne kadar ilk altı aydan sonra da iyileşme devam etse de ilerleme ilk altı aydaki kadar hızlı olmayacaktır. Ayrıca geç kalındığında hastada yeni deformiteler (sakatlıklar) görülebilir ve sağlam taraftaki kaslarda ve dengede de kayıplar oluşabilir.
Bu süreçte, inmeli hastanız günlük yaşam aktivitelerinde fiziksel olarak bağımsız veya kısmi-destekli hale gelebilir. Aksi halde, hasta günlük yaşamda yatağa-bağımlı bakım hastasına da dönüşebilir.
Tekrar uyarmak istiyorum; inme geçiren yakınınızın fiziksel bağımsızlığını tekrar geri kazanabilmesi için en değerli olan ilk altı ayı çok iyi değerlendirmelisiniz.