Dr. Fzt. Engin Pülüm
Geçmeyen sırt ve bel ağrıları ileri yaşlarda kader gibi görünse de, aslında büyük ölçüde önlenebilir ve tedavi edilebilir durumlardır.
60 yaş üstü 135.059 kişinin incelendiği bir çalışmada, bu yaş grubunda bel/sırt ağrısı görülme sıklığı %21 ile %75 arasında değişmektedir.
Yaş ilerledikçe günlük aktivitelerdeki hareket miktarı; kas gücü kullanımı ve enerji harcaması azalır. Kas ve kemik dokular yeterince kullanılmadığında hacim ve işlev kaybına uğrar (atrofi). Bu durum, fizyolojik olarak ‘kullan ya da kaybet’ (use it or lose it) ilkesine dayanır.
Bir yaşından itibaren ayağa kalktığımız andan itibaren bel ve sırt kaslarımız uyanık olduğumuz her an aktiftir. Kol ve bacak kaslarının zayıflamasını yardımcı cihazlarla telafi etmek mümkündür, ancak gövdenin dik durabilmesi için bel ve sırt kaslarının güçlü olması şarttır. Bu kaslar, yerçekimine karşı omurgayı destekler. Zayıfladıklarında vücut öne doğru kamburlaşır, dik durmak zorlaşır ve omurga ile sinirlere binen yük artar.
Vücut, sinirleri korumak için kasları refleks olarak spazma sokar. Bu koruyucu mekanizma ağrı ve hareket kısıtlılığı yaratabilir.
Kas spazmları, sıcak/soğuk uygulama, manual terapi, egzersiz ve gerektiğinde ilaç tedavisiyle hafifletilir. Masaj ve kas gevşeticiler geçici rahatlama sağlasa da, temel nedeni ortadan kaldırmaz.
Asıl yapılması gereken, spazm çözüldükten sonra bu spazma neden olan temel sorunu belirleyip çözmektir. Bunlar;
Bu nedenle öncelikle, düzenli egzersiz alışkanlığı edinmek, sırt ve bel kaslarını uzun yıllar güçlü ve esnek tutmak için en etkili yöntemdir.
Eğer bel/sırt problemi yaşanıyorsa;
Unutmayın: Bilimsel temeli olmayan ve lisanssız kişilerce yapılan ‘sözde alternatif tedaviler’ ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir. özellikle ileri yaşta yapılan her müdahale dikkatle planlanmalıdır. Çünkü sonuçları geri dönülmez olabilir. Hipokrat’ın ilkesi bize her zaman şunu hatırlatır:, “Önce zarar verme”.
İleri yaşta sırt ve bel ağrılarına karşı 6 temel öneri
– Yaşınıza uygun beslenmeye ve su tüketimine dikkat edin. Yeterli protein alımı ve kas kütlesinin takibi önemlidir.
– Tüm gövdeyi çalıştıran egzersizleri tercih edin. (yüzme, pilates, spor salonu çalışmaları vb).
– Uyku kalitenizi arttırın. Uyku hijyenine dikkat edin.
– Günlük yaşamda aktif kalın. Otururken sık sık pozisyon değiştirin.
– İdeal vücut ağırlığını korumaya çalışın.
– Egzersizi bir alışkanlık haline getirin. Egzersiz sadece gençlikte değil, hayat boyu bir gerekliliktir.
Bel ve sırt sağlığı, yaşam kalitesi ve bağımsızlığın temelidir.
Operasyonlar genellikle mevcut durumu sabitlemeye yöneliktir, bu duruma gelmeden önlem almak en doğrusudur.
Kendinize yatırım yapın, omurganıza iyi bakın.