Dr. Fzt. Engin Pülüm
- ileriyastafizyoterapi@gmail.com
- 0505 349 56 23
- Hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirme platformu
İleri yaşta, genellikle düşme sonrası kırıkların tedavisinde uygulanan cerrahi bir yöntemdir. Protez cerrahisi sonrası fizyoterapisinde çok dikkatli yaklaşmak gerekir. İleri yaş hastalarda ölüm veya yatağa bağımlılığa sebep olabilecek en önemli sağlık sorunlarından biridir.
Kalça protezi operasyonu geçiren ve hastaneden taburcu olan hastanız için en kısa sürede yapmanız gereken en önemli 5 maddeyi sıralayalım.
1. Oturtun
Hastanızın kalça-gövde açısı 90⁰’nin üstüne çıkmayacak şekilde, sık sık oturmalıdır. Eğer klozetin boyu alçaksa, yükseltici aparat veya tuvalet sandalyesi kullanılarak yükseltilmelidir. Hasta, sert zemine oturmaktan kaçınmalıdır.
2. Yasak hareketler
Operasyon geçiren tarafın ayak parmakları ve diz kapağı diğer bacağa doğru (içe doğru) dönmemelidir. Yasak olan bir diğer hareket ise, ameliyat geçiren bacak diğer bacağın üstüne gelecek şekilde çaprazlanmamalıdır. Ayrıca, hastanız protezli tarafın üstüne gelecek şekilde yan yatmamalı, sağlam tarafın üzerine yattığında ise bacak arasına kalın bir yastık konmalıdır. Bu yasak hareketlere dikkat edilmelidir, aksi takdirde hastanın protezi yerinden çıkabilir.
3. Bol bol otur-kalk hareketi yapın
Hastanız önünde yürüteci olacak şekilde oturur. Hasta bu başlangıç pozisyonunda bol bol otur-kalk hareketi yapmalıdır. Başlarda hastanız zorlanabilir, bu dönemde kollarından destek verebilirsiniz, ilerleyen zamanlarda, hasta güçlendikçe, desteksiz olarak kendisi otur-kalk egzersizini yapmalıdır.
4. Düşmemeli
Hastanızın iyileşme süreci ve genel durumu ne kadar iyi geçse de, operasyon sonrasında hasta yakınlarının çok dikkatli olması gerekmektedir. Hastaya bir süre ev içinde yürürken refakat edilmelidir. Ayrıca, evde düşmesine neden olabilecek eşik ve kaygan zeminler için ergonomik önlemler almalısınız. Hatta, hastanız kendini iyi hissetse bile, genel durumuna göre bir süre daha ev içinde yürüteç veya tripod (üç ayaklı baston) ile yürümesi düşme riskini azaltacaktır.
5. 12-haftalık egzersiz programı
Protezin daha iyi yerleşmesi ve hastanın protezini güvenle kullanabilmesi için iyi bir kas gücüne ihtiyacı vardır. Hem protez öncesi süregelen kas zayıflığı hem de operasyon sırasında zarar gören kasların güçlendirilmesi gerekmektedir. Bunun için hasta, fizyoterapist gözetiminde haftada 3 günden 12 haftalık kas-güçlendirme ve denge egzersiz programına dahil edilmelidir.
İleri yaşta özellikle düşme kaynaklı kalça protezi operasyonu ve sonraki süreç hem hasta hem de hasta yakınları için oldukça zor ve dikkat edilmesi gereken bir zamandır. Doğru fizyoterapi yaklaşımı ve iyi bir bakım ile hastanız günlük yaşamdaki bağımsızlığını yeniden kazanabilir.