Dr. Fzt. Engin Pülüm
Yaş ilerledikçe yürümenin yavaşlaması, görme/işitme sorunları, kalp-damar hastalıkları, demans ve nörolojik hastalıklar, kas ve dengenin azalması, bazı ilaçların kullanımına bağlı denge sorunları ve çalışma hayatının sona ermesi gibi faktörler kişiyi evde daha fazla zaman geçirmeye yönlendirir.
Aslında dışarısı kadar evde de pek çok tehlike vardır. Ev kazaları, ileri yaştaki kişiyi hem hastanelik hem de yatağa bağımlı hale getirebilecek pek çok kaza riski taşır. Dünya Sağlık Örgütünün yaptığı bir çalışmada, ev kazaları görülme sıklığı %26.8 bulunmuştur. Türkiye’de yapılan çeşitli çalışmalarda bu oran %27,7 ile %65,3 arasında değişmektedir. Ev kazalarının %31,9’unu düşmeler oluşturur.
İleri yaş için ev kazaları başlı başına ciddiye alınması ve bu konuda düzenlemeler yapılması gereken bir konudur. Buna rağmen ev kazaları kolaylıkla önlenebilir.
Özellikle ileri yaştaki kişilerin başına gelebilecek ev kazalarına kısaca bakalım;
– Düşmeye bağlı özellikle kalça, omuz, el bileğinde kırıklar,
– Düşme ve denge kaybına bağlı kas, tendon vb yumuşak doku yaralanmaları,
– Mobilya ve sert eşyalara çarpma nedenli ayak parmaklarında kırıklar,
– Uygun olmayan yatak ve mobilyalar kaynaklı bel/sırt ağrıları,
– Gaz veya elektrik güvenliğinin yetersizliği nedeniyle oluşabilecek yanıklar,
Son yıllarda ileri yaştaki kişilerin evdeki kaza riskini araştıran pek çok bilimsel çalışmalar yapılmaktadır, buna paralel olarak da birçok teknolojik cihaz ve malzemeler üretildi. Hatta, düşme anında kendiliğinden açılan hava yastıklı kıyafetler bile şu an piyasada bulunmaktadır.
Ev kazalarına karşı alınabilecek basit ergonomik düzenlemeleri sayalım;
– Kayma riskini önlemek için halıları kaldırın veya yere sabitleyin,
– Dış kapı girişi dahil tüm merdivenlerde tutamaklar bulunmalıdır,
– Tüm yaşam alanlarında yeterli miktarda aydınlatma sağlayın,
– Banyo, tuvalet, yatak başı gibi alanlara tutamaklar yerleştirin,
– Mobilya, banyo ve tuvalet malzemelerinin yükseklik ve ebatlarını kullanan kişiye göre ayarlayın,
– Düşmeye neden olabilecek, kaygan zeminler için kaymayan bantlar ve kayma-önleyici malzemeler kullanın,
– Ev içinde odalar arasında eşikler varsa kaldırın,
– Evde ve özellikle mutfakta gaz ve elektrik sistemi için güvenlik önlemlerini alın,
– Duman sensörü ve acil durum düğmesi veya bileklik/saat kullanılabilir,
– Size uygun bir egzersiz programına düzenli olarak devam edin,
Bu öneriler, sadece kazaların önlenmesine değil, ileri yaştaki bireyin evde bağımsız ve güvenli bir şekilde yaşamını sürdürmesine de yardımcı olur.