Dr. Fzt. Engin Pülüm
Spondilolistezis (bel kayması), bir omurun bitişik omura göre genellikle öne doğru kaymasıdır. Mekanik, nörolojik semptomlara veya ağrıya neden olabilir. Doğuştan, edinilmiş veya farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Spondilolistezis, bir omurun bitişik omur üzerinde kayma derecesine (Meyerding Sınıflandırması) göre sınıflandırılır.
Genellikle bel bölgesinde ve nadiren de travmaya bağlı olarak boyun ve sırt omurlarında görülür. Yıpranmaya bağlı spondilolistezis çoğunlukla yetişkinlerde görülür ve obezlerde risk artmış olmakla birlikte kadınlarda erkeklerden daha yaygındır.
Spondilolistezis, en sık L5-S1 seviyesinde, L5 omurunun S1 omuru üzerinde öne doğru kayması şeklinde görülür. Hastalarda, genellikle bel spondilolistezis için sinir kök basısını taklit eden bel ağrısı, boyun için ise yerleşik veya yayılan boyun ağrısı görülür.
Etkilenen segmentte uzama ile ağrı şiddetlenir, çünkü bu hareketler mekanik ağrıya neden olabilir ve omurga hareket açılarının azalmasına yol açabilir. Hasta, sinire baskı yapan stresi azaltan bacak veya gövde bükme pozisyonuna geçtiğinde ağrı azalır.
Kaslarda zayıflama, kas güçsüzlüğü, bacak arkası kaslarında gerginlik ve spazmlar, koordinasyon ve denge bozuklukları, yürümede zorluk ve nadiren bağırsak veya mesane kontrolünün kaybı görülebilir.
Spondilolisteziste tedaviye öncelikle; fizyoterapi, dinlenme, ilaç ve destekleri içeren konservatif tedavi ile başlanır. I. ve II. derece spondilolistezis için ise tedavi, genellikle enflamasyon-önleyiciler ilaçlar (NSAID’ler), ısı uygulaması, hafif egzersiz, traksiyon, destekleme ve yatak istirahatidir.
Spondilolistezisin cerrahi tedavisi için kesin standartlar bulunmamaktadır.
Erken dönemde;
– Hasta istirahat etmeli, kaldırma, eğilme ve spor gibi hareketlerden kaçınmalıdır.
– Hekim tarafından reçete edilen ağrı kesici ve enflamasyon-önleyiciler kas-iskelet sistemi ağrılarını azaltır, sinir kökü ve eklem tahrişlerinde oluşan enflamasyona karşı etkilidir.
– Omurgadaki dengesizliği ve ağrıyı azaltmak için bir ortez/korse desteği yararlı olabilir.
Spondilolistezisin fizyoterapisinde;
– Alt bel-bükücü, diz-bükücü ve kalça-bükücü kaslara germe egzersizleri
– Gövde kaslarını güçlendirme egzersizleri
– Denge egzersizleri
– Yürüyüş eğitiminden hastalar yarar görebilir.
Olguların büyük kısmında cerrahi veya ciddi sağlık sorunları yaşanmamasına karşın, spondilolistezis ciddiye alınması gereken bir sağlık sorunudur.