Dr. Fzt. Engin Pülüm
- ileriyastafizyoterapi@gmail.com
- 0505 349 56 23
- Hasta ve hasta yakınlarını bilgilendirme platformu
Son yıllarda demans ve alzaymır en çok duyduğumuz yaşlılık rahatsızlıklarından biri olabilir. Bunun en önemli nedeni, uzayan ortalama yaşam süresidir. Özellikle 75 yaş ve sonrasında demans riski ciddi oranda artarken, 85’in üzerinde demans görülme sıklığı neredeyse %50’dir.
İlerleyen ömür ile birlikte, yeterince kullanılmayan her organ zayıflar ve fonksiyon sorunları ortaya çıkar. Eklemlerimizden gözlerimize kalbimizden kulaklarımıza her organ yaş almaktan olumsuz etkilenir.
Kulak, göz gibi organların yaşlanmasına karşı önlem almak daha zor iken, beynimiz de kaslarımız gibi geliştirilebilir ve uzun süre kondisyonunu koruyabilir bir organdır. Önceden beynin yaşlanmasına karşı, bulmaca, sudoku gibi basit tavsiyeler öneriliyordu. Artık, beynin işlevinin geliştirilmesi ve iyilik halinin korunması konusu bilim camiasında çok ciddiye alınmaktadır. Bilim dünyasının, beyin sağlığının korunması, demansın önlenmesi veya geciktirilmesi için neler önerdiğine kısaca bakalım:
– Düzenli egzersiz yapın; beynin kanlanması ve oksijenlenmesi artar. Kalp-dolaşım sistemi, kilo kontrolü ve genel iyilik üzerinde olumlu etkiler oluşturur.
– Kitap okuyun; düzenli kitap okumak beynin aktif kalmasına yardımcı olur.
– Daha az alkol tüketin; yüksek alkol tüketimi beynin daha fazla kimyasallara maruz kalmasına neden olur.
– Sigara ve tütün ürünleri kullanmayın; başta dolaşım sistemine ve sonrasında beyin, akciğer ve kalbe hasar verir.
– Sosyal yaşama aktif katılın; bu depresyonu önler. Depresyondaki kişilerde demans riski artar. Özellikle, sosyal izolasyondaki kişilerin demans riski oldukça yüksektir. Sosyal aktivite, stresinizi azaltıp modunuzu yükselterek beyninizin yeteneklerini daha iyi kullanmasına yardımcı olur.
– Hastalıklarınızı kontrol altında tutun; özellikle yüksek tansiyon, kolesterol, diyabet gibi kronik hastalıklar demans riskinizi arttırır. Bunun için düzenli hekim takibinde olarak, bu hastalıklar kontrol altında tutulmalıdır.
– Sağlıksız beslenmek ve obeziteden kaçının; sağlıksız beslenme ve obezite demans riski ile bağlantılıdır.
– Görme ve işitme kusurlarını düzeltin; düzeltilmemiş görme kusurları ve işitme kaybı demans gelişme riskini arttırır. Belki de bu demansın erken dönem semptomu bile olabilir. Bu nedenle, görme ve işitme kusurları bir an önce düzeltilmelidir.
– Kafa travmalarından sakının; kafanın darbe almasıyla oluşan travmalar demans riskini arttırır. Özellikle spor, bisiklet veya at binme gibi düşme ve kafanın darbe alabileceği durumlar için kask kullanılmalıdır.
– Çevresel risk faktörlerine dikkat edin; bazı belirli hava kirlilik türleri demans riskini arttırır. Bunun önlenmesi için çevre kirliliğinin azaltılması yönünde politikalar gereklidir.
Ayrıca, hobi edinmek; yeni bir dil öğrenmek, yeni bir müzik aleti çalmak gibi aktiviteler beynimizi zorlayarak öğrenme süreçlerimizi aktifleştirir ve dikkatimizi arttırır. Bunun yanında, bazı temel desteklerin eksikliğini tamamlamak da demansa karşı yardımcı olabilir. Hekim gözetiminde, B12, balık yağı, D-vitamini gibi beyin için önemli maddelerin eksikliği tamamlanabilir.
İleri yaşta, bedenimiz kadar beynimize de özen göstermeliyiz. Beynimizin zamana karşı dinç kalmasını için çaba gösterirsek, ileri yaşlara kadar berrak bir zihin ve üretken bir beyne sahip olabiliriz.